MONO ETİLEN GLİKOL (MEG) 99,8%

Mono Etilen Glikol Nedir?

Kimya endüstrisi, modern yaşamın neredeyse her alanında kullanılan birçok temel bileşeni üretmektedir. Bu bileşenlerden biri de mono etilen glikol (MEG) olarak bilinir. Petrokimyasal türevli bu bileşik, özellikle antifriz ve polyester üretiminde önemli bir yer tutar. Günlük hayatımızda farkında olmadan temas ettiğimiz birçok ürünün arkasında mono etilen glikol vardır. Bu yazıda, mono etilen glikolün kimyasal yapısı, üretimi, fiziksel ve kimyasal özellikleri, kullanım alanları, sağlık ve çevre üzerindeki etkileri ile birlikte kapsamlı bir değerlendirme yapılacaktır.

Mono Etilen Glikol Kimyasal Yapısı ve Özellikleri

Monoetilen glikol, iki hidroksil (–OH) grubu içeren bir diol (glikol) bileşiğidir. Kimyasal formülü C₂H₆O₂, IUPAC adı ise etane-1,2-diol’dür. Molekül, bir etilen omurgasına bağlı iki hidroksil grubuyla karakterize edilir.

Bu özellikler MEG’in hem endüstriyel hem de ticari uygulamalarda tercih edilmesini sağlar. Özellikle düşük donma noktası, onu antifriz uygulamaları için ideal hale getirir.

Üretim Süreci

Monoetilen glikol genellikle etilen oksit ile su arasında gerçekleştirilen kontrollü bir hidratasyon reaksiyonu ile üretilir:

Etilen oksit + Su → Mono etilen glikol

Bu reaksiyon ekzotermiktir ve genellikle bir katalizör eşliğinde gerçekleştirilir. Reaksiyonun kontrolsüz ilerlemesi durumunda, dietilen glikol (DEG) ve trietilen glikol (TEG) gibi yan ürünler de oluşabilir. Bu nedenle prosesin sıcaklık, basınç ve reaksiyon oranları dikkatle izlenir.

Mono Etilen Glikol Kullanım Alanları

MEG, çok çeşitli endüstriyel ve ticari uygulamalarda kullanılmaktadır. İşte başlıca kullanım alanları:

1. Antifriz ve Soğutma Sistemleri

MEG’in en yaygın kullanımı antifriz olarak bilinir. Motor soğutma sistemlerinde suya karıştırılarak kullanılır. Suyun donma ve kaynama noktalarını değiştirerek motorun aşırı ısınmasını veya donmasını önler. Ayrıca pas ve korozyon önleyici katkı maddeleriyle birlikte kullanılır.

2. Polyester Üretimi

Monoetilen glikol, polietilen tereftalat (PET) üretiminde temel bileşenlerden biridir. PET, plastik şişeler, gıda ambalajları ve tekstil ürünlerinde kullanılan bir polimerdir. MEG, tereftalik asit ile reaksiyona girerek polyester zincirlerini oluşturur. Bu sektör, dünya çapında MEG tüketiminin yaklaşık %50’sinden fazlasını oluşturur.

3. Nem Tutucu (Higroskopik Kullanım)

MEG, çevresinden nem çekme kabiliyeti sayesinde nem tutucu olarak kullanılır. Bu özellik, özellikle gaz kurutma işlemleri ve bazı kimyasal süreçlerde önemlidir.

4. Endüstriyel Çözücü

MEG, birçok reçine, mürekkep, mürekkep çıkarıcı ve boya sisteminde çözücü olarak kullanılır. Su ile karışabilirliği ve yüksek çözme kapasitesi, bu alanda avantaj sağlar.

5. Isı Transfer Akışkanları

MEG, kapalı devreli soğutma sistemlerinde ısı transfer sıvısı olarak kullanılır. Termal kararlılığı ve düşük viskozitesi bu uygulama için idealdir.

Mono Etilen Glikol bazlı antifriz

Mono Etilen Glikol Bazlı Antifriz, otomobil ve endüstriyel soğutma sistemlerinde yaygın olarak kullanılan bir soğutucu sıvı türüdür. Ana bileşeni Mono Etilen Glikol (MEG) olan bu antifriz, sistemlerin donmasını ve aşırı ısınmasını önlemek için kullanılır. Aynı zamanda korozyon, pas ve tortu oluşumunu engelleyen katkı maddeleri içerir.

Neden Mono Etilen Glikol Kullanılır?

MEG, glikol ailesinden bir diol (çift hidroksil grubu içeren) olup, şu özelliklere sahiptir:

• Düşük donma noktası: Su ile karıştırıldığında -40°C’ye kadar donma noktası düşebilir.

• Yüksek kaynama noktası: Sıcak havalarda buharlaşmayı azaltır.

• Isı transfer kabiliyeti: Motorun sıcaklığını dengeler.

• Higroskopik özellik: Nemi çekerek sistemin içindeki buharlaşmayı azaltır.

MEG Bazlı Antifriz Ne İşe Yarar?

1. Donmaya Karşı Koruma
   Su tek başına donduğunda genleşerek sistemde hasara yol açar. MEG antifriz bunu önler.

2. Kaynamaya Karşı Koruma
   MEG, suyun kaynama noktasını yükselterek buharlaşmayı azaltır.

3. Korozyon Önleme
   Sistem içindeki metal parçaların (radyatör, su pompası, borular) paslanmasını önler.

4. Tortu ve Kireç Önleme
   Antifriz, sistemin içinde birikinti oluşmasını engeller.

Mono Etilen Glikol (MEG) bazlı antifriz, suyla belirli oranlarda karıştırılarak donma ve kaynama noktalarını optimize eden bir soğutma sıvısıdır. Karışım oranı, kullanılacak sistemin iklim koşulları ve çalışma sıcaklığına göre ayarlanır.

Mono Etilen Glikol Antifriz Karışım Oranları Tablosu

Yukarıdaki grafik, Mono Etilen Glikol (MEG) oranına göre antifriz karışımının donma ve kaynama noktalarını göstermektedir:

• 🔵 Mavi çizgi: Donma noktası – MEG oranı arttıkça donma noktası düşer.
• 🔴 Kırmızı çizgi: Kaynama noktası – MEG oranı arttıkça kaynama noktası yükselir.

Bu sayede doğru MEG-su oranı seçilerek motorun hem donmaya karşı korunması hem de aşırı ısınmadan sakınılması sağlanır.

Farklı araç türleri ve sistem hacimlerine göre %50 ve %60 Mono Etilen Glikol (MEG) karışımıyla hazırlanmış antifriz miktarları:

Bu tabloyu kullanarak, antifriz sisteminiz için gerekli olan MEG ve su miktarını kolayca hesaplayabilirsiniz.

Genel Kullanım Önerileri

• %50 MEG + %50 Su: En çok kullanılan ve önerilen orandır. Hem donma hem de kaynama açısından dengelidir.
• %60 üzeri MEG: Çok soğuk iklimlerde kullanılır. Ancak viskozite artar, ısı transferi düşer.
• %30–40 MEG: Ilıman iklimlerde tercih edilir. Daha az kimyasal içerdiğinden çevre dostudur.
• %100 MEG kullanımı önerilmez: Donma noktasını düşürmez, viskozite aşırı artar ve sistem zarar görebilir.

MEG Bazlı Antifirizde Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Karışımda mutlaka saf su (demineralize/distile) kullanılmalıdır. Musluk suyu tortu ve korozyona neden olabilir.
• Antifriz içeriğinde korozyon önleyici katkılar bulunmalıdır.
• Sezonsal bakım sırasında eski antifriz tamamen boşaltılmalı ve yeni karışım doğru oranda hazırlanmalıdır.

Uygulama Alanına Göre Tavsiye Edilen Oranlar

Mono Etilen Glikol Zararlı mı?

Monoetilen glikol, kontrollü kullanım koşullarında güvenli bir kimyasaldır. Ancak, özellikle yutulması halinde toksiktir. Vücutta metabolize olduğunda oksalik asit ve glikolat gibi zararlı bileşiklere dönüşerek özellikle böbrek ve sinir sistemi üzerinde ciddi etkiler yapabilir. Yüksek dozda alınması ölümcül olabilir.

Belirtiler:

• Baş dönmesi

• Mide bulantısı

• Bilinç bulanıklığı

• Böbrek yetmezliği

• Solunum zorluğu

Güvenlik Önlemleri:

• Koruyucu gözlük ve eldiven kullanımı

• Uygun havalandırma

• Sızıntılara karşı önlem

• MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) kullanımı